Torfowisko pod Zieleńcem - podróż do innego świata

 

Torfowisko pod Zieleńcem

Jest takie miejsce w Sudetach Środkowych, a dokładnie w masywie Gór Bystrzyckich na Ziemi Kłodzkiej, gdzie naprawdę warto trzymać się wyznaczonej ścieżki. Jeden nieostrożny krok… i można dosłownie zapaść się w zdradliwie miękką, podmokłą ziemię. Co więcej, to właśnie tu, pośród wilgotnych mgieł i tajemniczych mokradeł, kryją się mięsożerne rośliny i unikatowe okazy polodowcowej flory. Torfowisko pod Zieleńcem zachwyca swoją dzikością – wygląda bardziej jak fragment syberyjskiej tundry niż kawałek Dolnego Śląska - a jednocześnie jest dostępny dla każdego, nawet dla mniej doświadczonych turystów – to łatwy i bardzo przyjemny szlak, idealny także na rodzinny spacer.

Rezerwat przyrody Torfowisko pod Zieleńcem znajduje się mniej więcej dwa kilometry od centrum jednej z dzielnic Dusznik – Zdroju, Zieleńca. Aby tam trafić, wystarczy podążać zielonymi szlakówkami (czeka nas dosłownie półgodzinny spacer) lub podjechać samochodem na niewielki parking mieszczący się tuż przy wejściu na teren rezerwatu. 

Torfowisko położone jest na zachodnim zboczu Bieśca na wysokości 760 m n.p.m. i, co ciekawe, dokładnie na wododziale pomiędzy zlewiskiem Morza Bałtyckiego i Północnego. Rezerwat, utworzony w 1954 roku, składa się z dwóch części: Topieliska oraz fragmentu Czarnego Bagna, zajmując łącznie obszar około 232 hektarów. Całe torfowisko z kolei rozciąga się na terenie o powierzchni 270 hektarów, co czyni je największym obiektem tego typu w Sudetach. 

źródło - wikipedia

W wielu miejscach warstwa torfu ma ponad 8 metrów grubości (miąższości) – to jak naturalne archiwum historii Ziemi! Nieprzepuszczalne skały tworzące podłoże (margle i piaskowce), niemal poziome ukształtowanie terenu oraz położenie na obszarze częściowo bezodpływowym ostatecznie uformowały krajobraz, który w niemalże niezmienionej formie przetrwał do naszych czasów od momentu ustąpienia ostatniego lodowca ponad 7,5 tysiąca lat temu. Sceneria tego miejsca, będącego reliktem epoki lodowcowej, niebezpodstawnie budzi skojarzenia z arktyczną tundrą lub syberyjską tajgą. Zwiedzanie torfowiska jest dosłownie jak podróż w czasie, do miejsca, które istniało kilka tysięcy lat temu.

Wędrówkę po torfowisku ułatwiają (a właściwie umożliwiają) specjalnie przygotowane drewniane kładki, wijące się przez podmokły teren uroczyska. Po drodze zwracają uwagę tablice edukacyjne prezentujące przyrodnicze ciekawostki związane z tym miejscem. Zwraca uwagę również nadnaturalna cisza i woda o brunatnym, niemalże herbacianym zabarwieniu; choć wygląda podejrzanie, jest zupełnie czysta i zdatna do picia: to wypłukiwane z torfowiska naturalne kwasy humusowe nadają jej tak charakterystyczną barwę. Warto wspomnieć, że woda w potokach rezerwatu ma silnie kwaśny odczyn, jej pH wynosi 3,8 – 4,0.

Nad torfowiskiem często unosi się lekka, wilgotna mgła, a powykręcane, karłowate pnie drzew i rozkołysane kępy podłoża tworzą niemal baśniowy klimat.

wełnianka

Rezerwat to istny raj dla miłośników przyrody. Rośnie tu ponad sto gatunków roślin, w tym takie, które niezwykle trudno spotkać gdziekolwiek indziej w Polsce. Do największych botanicznych unikatów należy brzoza karłowata – polodowcowy relikt! Osiągająca maksymalną wysokość półtora metra brzoza najczęściej spotykana jest na dzikiej północy Europy; jej występowanie pod naszą szerokością geograficzną jest prawdziwym ewenementem (w kraju można na nią natrafić tylko na Pojezierzu Chełmińskim i w rezerwacie przyrody w Górach Izerskich). 

Niezwykle malowniczo i widowiskowo prezentują się białe, miękkie dywany owocującej wełnianki czy też dość egzotycznie wyglądające skupiska mięsożernych rosiczek. Zachwycają także inne okazy tego wrażliwego ekosystemu: żurawiny, borówki, mchy, torfowce, turzyce, karłowate sosny i świerki. Różnokolorowe motyle i tęczowe ważki, wiele z nich objętych ochroną, bociany czarne, cietrzewie i głuszce dopełniają ten niezwykły krajobraz, sprawiając, że torfowisko tętni życiem, choć na pierwszy rzut oka wydaje się ciche i surowe. Całe szczęście, że teren rezerwatu wchodzi w skład Obszaru Chronionego Krajobrazu Gór Bystrzyckich i Orlickich i jest chroniony w ramach sieci Natura 2000.

Torfowisko pod Zieleńcem to prawdziwy skarb natury: zachwyca tajemniczością, baśniowym klimatem, pierwotnym, dzikiem pięknem, szaloną mozaiką przyrodniczej różnorodności; pokazuje, jak wyglądała natura tysiące lat temu i przypomina, jak niezwykłe potrafią być miejsca tuż obok nas.

Wstęp na teren rezerwatu jest bezpłatny. Przejście całej ścieżki zajmuje mniej więcej 1-1,5 godziny, dystans do pokonania to niecałe 3 kilometry w obie strony.

Zdjęcia, o ile nie zaznaczono inaczej, są mojego autorstwa.