czwartek, 8 marca 2012

"Szturmując niebo"

Autor: Rebija Kadir, Alexandra Cavelius
Tytuł: "Szturmując niebo"
Wydawnictwo: Czarne, 2011
Ilość stron: 443
Okładka: miękka


Autorką, a zarazem bohaterką książki jest Rebija Kadir - znana ujgurska dysydentka i aktywistka polityczna, której życiowym celem stała się walka o narodową i osobistą wolność.


Szturmując niebo to książka autobiograficzna, będąca zapisem niezwykłych kolei losu, nieprzeciętnej osobowości oraz życiowych zmagań, jakie toczyła bohaterka od wczesnej młodości na tak wielu płaszczyznach: o osobistą godność i szacunek, prawa najsłabszych członków społeczeństwa jakimi w tradycji patriarchalnej są kobiety i dzieci oraz o religijną i kulturową tożsamość Ujgurów.
Jej wspomnienia to historia walki z komunistycznym reżimem z punktu widzenia przedstawicielki prześladowanej mniejszości etnicznej, a także z przejawami społecznej i kulturowej niesprawiedliwości, której ofiarami były głównie kobiety - bezbronne, pogardzane, pozbawione wszelkich praw. Opowieść Rebiji to także niosąca tysiącom kobiet otuchę i nadzieję historia niezwykłej przemiany uległej, tradycyjnej żony i matki jedenaściorga dzieci w energiczną, przekonaną o swojej wartości bizneswoman, która tylko i wyłącznie własnej determinacji, uporowi i inteligencji zawdzięcza wszystkie swoje imponujące osiągnięcia.
Dzięki nieprzeciętnej osobowości, charyzmie i odwadze Rebiji Kadir udało się dokonać rzeczy niesłychanej - stała się dla Ujgurów tym, kim dla Tybetańczyków jest Dalajlama.


Rebija Kadir urodziła się w 1948 roku w Ałtaju w dawnym Turkiestanie Wschodnim (dzisiaj to Region Autonomiczny Sinkiang) w ujgurskiej rodzinie o silnych tradycjach narodowowyzwoleńczych. Już we wczesnym dzieciństwie odczuła na własnej skórze skutki bandyckiej polityki Mao - jej rodzina, jak większość Ujgurów, była wielokrotnie przesiedlania, rozdzielana i prześladowana ze względu na pochodzenie. Ponurą codziennością życia pod komunistycznym jarzmem stała się agresywna indoktrynacja, powszechna nędza i głód, tłumienie wszelkich przejawów kulturowej odrębności. Kiedy jej pierwsze małżeństwo (zawarte z rozsądku, aby ocalić rodzinę od śmierci głodowej) się rozpada, Rebija zostaje bez środków do życia. Kobieta się nie poddaje; jej upór, dalekowzroczność i chęć udowodnienia swojej wartości, tak chętnie i powszechnie odmawianej w patriarchalnym społeczeństwie sprawia, że w ciągu zaledwie kilku lat Rebija przechodzi oszałamiającą drogę od ubogiej praczki do multimilionerki. Nie tylko pokazuje, na co ją stać, ale też dzięki swoim pieniądzom i wpływom angażuje się w walkę o prawa Ujgurów.

Rebiję aktywnie wspiera drugi mąż, człowiek światły, o szerokich horyzontach, ujgurski dysydent i intelektualista - Sidik Hadżi Rouzi. Ona zaś, mogąca pochwalić się statusem najbogatszej kobiety w Chinach, jako zamożna bizneswoman wspiera ujgurskich przedsiębiorców, zakłada szkoły, organizuje kursy językowe, finansuje organizacje kobiece dbając o wykształcenie, godziwe warunki życia i kultywowanie tradycji swoich rodaków. Tworzy także "Ruch Tysiąca Matek" - organizację mającą przeciwdziałać handlowi kobiet i dzieci. Wykorzystując wpływy polityczne na forum publicznym otwarcie krytykuje rządzących, głośno mówi o łamaniu praw człowieka i prześladowaniach Ujgurów. Kiedy dla reżimu staje się jasne, że Rebiji nie da się przekupić ani uciszyć, zostaje aresztowana i wtrącona do więzienia, w którym przebywa pięć lat. Podczas gdy jej rodzina jest szykanowana i prześladowana, Rebija przeżywa prawdziwy koszmar doświadczając i będąc świadkiem tortur, gwałtów i egzekucji.
Po pięciu latach więzienia zostaje uwolniona dzięki interwencji międzynarodowych organizacji obrony praw człowieka. Dziś Rebija Kadir mieszka w Stanach Zjednoczonych, gdzie jako Prezydent Światowego Kongresu Ujgurów działa na rzecz obrony praw i tożsamości kulturowej swych rodaków. Od lat jest poważną kandydatką do Pokojowej Nagrody Nobla.

Szturmując niebo to książka niezwykła i poruszająca. Stanowi kolejne wiarygodne i głośne świadectwo zbrodni chińskiego reżimu, łamania praw człowieka, prześladowań mniejszości narodowych oraz niszczenia ich kulturowej spuścizny.
Autorka bardzo realistycznie opowiada o historii i tradycji Ujgurów, którzy przez wieki musieli walczyć o zachowanie narodowej tożsamości mając nieszczęście żyć na kawałku ziemi o ważnym znaczeniu strategicznym i obfitującym w bogactwa naturalne stanowiącym łakomy kąsek dla ościennych krajów. Dzięki jej wspomnieniom mamy niepowtarzalną okazję poznać tę interesującą kulturę oraz współczesną sytuację Ujgurów w komunistycznych Chinach. Z perspektywy członka prześladowanej mniejszości możemy spojrzeć na realia życia w państwie totalitarnym - i to od momentu jego zarania, poprzez morderczą rewolucję kulturalną Mao, rządy Bandy Czworga, aż po współczesne wydarzenia jak te na Placu Tiananmen.

Biografia Rebiji Kadir daje nam również wgląd w tradycyjne ujgurskie społeczeństwo oczami kobiety, która dzięki swej niezwykłej odwadze, hartowi ducha i inteligencji uzyskała pozycję, o jakiej nikomu się nie śniło, a którą zdołała mądrze wykorzystać do walki o prawa swego narodu i kobiet. Jej postawa, determinacja, bezkompromisowość i poświęcenie budzą podziw i szacunek - wszystko, co osiągnęła, zawdzięcza tylko i wyłącznie sobie, co przecież jest nie do pomyślenia w patriarchalnym, islamskim społeczeństwie.

Szturmując niebo to doskonała okazja, by poznać bliżej mało znaną kulturę Ujgurów oraz dzisiejszą sytuację tej  mniejszości etnicznej w komunistycznych Chinach. Książka ich przywódczyni Rebiji Kadir to nadzieja nie tylko dla prześladowanych mniejszości, ale też dla milionów kobiet na całym świecie uwięzionych w narzuconych im rolach społecznych. Gorąco polecam!

Moja ocena: 4/5

Opublikowane na stronie: http://lubimyczytac.pl/ksiazka/103485/szturmujac-niebo-opowiesc-o-zyciu-chinskiego-wroga-numer-jeden/opinia/5060817#opinia5060817 

za książkę serdecznie dziękuję wydawnictwu Czarne ;)

14 komentarzy:

  1. Bardzo lubię autobiografie. Uwielbiam również czytać o niesamowitych kobietach, więc będę się rozglądała za tą lekturą. Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Nati - biografie, zwłaszcza nieprzeciętnych kobiet, to także moja pasja:) Polecam trylogię o Józefinie Bonaparte:)
      Pozdrawiam serdecznie!

      Usuń
  2. Koniecznie muszę mieć tą książkę. Wydawnictwo Czarne ma świetne pozycje.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. anetapzn - zgadzam się, a ta książka jest warta bliższego poznania:)
      Pozdrawiam serdecznie!

      Usuń
  3. Cóż, ja o Ujgurach słyszę po raz pierwszy, co chyba jest najlepszą motywację, że książkę przeczytać. Też bardzo lubię tytuły Czarnego.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Książkozaur - wstyd przyznać, ale ja chyba też - chociaż może coś tam obiło mi się o uszy podczas lektury o szamanizmie na stepach azjatyckich:)
      Pozdrawiam serdecznie!

      Usuń
  4. To chyba coś dla mnie. Już zapisuję sobie tytuł.
    Pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń
  5. Bardzo rzadko czytuje biografię, ale tą mnie mocno skusiłaś. :)

    OdpowiedzUsuń
  6. Fascynująca postać... nawet nie czytając biografii, pewne rzeczy warto znać, ta książka na pewno poszerzy spojrzenie na wiele istotnych problemów.
    Pozdrawiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Natula - i utwierdza w przekonaniu o kierunku chińskiej polityki, niestety:(
      Pozdrawiam serdecznie!

      Usuń
  7. Nie lubię czytać biografii, więc nie wiem czy tym razem się skuszę. Pewnie nie, ale jeśli wpadnie w moje ręce, to z ciekawości zaryzykuje szansą poznania tej książki.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. cyrysia - polecam, naprawdę warto:)
      Pozdrawiam serdecznie!

      Usuń
  8. Biografia raczej nie bardzo dla mnie :P
    Ale osoba rzeczywiście ciekawa.

    OdpowiedzUsuń
  9. Mam podobną opinię jak Pan R:)

    OdpowiedzUsuń

Spam, reklamy, wulgaryzmy i wypowiedzi niezwiązane z tematem będą natychmiast usuwane.